على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3741
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بنفذ ما قال : يعنى به راه برآمد از آنچه گفته بود . و نيز بمعنى نفوذ . يق : طعنة لها نفذ : اى نافذة . نفر ( nafr ) ا . ع . گروهى كه با شخص گريزند و يا بكارى پيش آيند و يا در جنك از يكديگر گريزند . و گروه مردم از سه تا ده . و لقيته قبل كل صيح و نفر اى قبل كل صياح و تفرق : يعنى نخست ديدم آن را . و بنو نفر : نام گروهى از تازيان . و ذو نفر : نام يكى از پادشاهان حمير . نفر ( nafr ) ص . ع . ج . نافر . نفر ( nafr ) م . ع . نفر نفرا و نفورا ( از باب ضرب ) : ناشكيبايى كرد و دور گرديد . و نفرت الدابة نفورا و نفارا كذلك . و نفر فلانا نفرا : چيره شد بر فلان . و نفر الظبى نفرا و نفرانا : رميد آن آهو و برجست . و نفرته انا : رمانيدم آن را ( لازم و متعدى ) . و نفر الحاج من منى نفرا و نفورا و نفيرا : پراكنده شدند حاجيان در منى و برگشتند . و نفر القوم للامر نفارا و نفورا و نفيرا : رفتند آن گروه براى كار و بيك بار همگى پيش آمدند . و نفرت العين و غيرهها نفورا ( از باب نصر و ضرب ) : آماسيد چشم و جز آن . و نفر فلان : اعراض كرد فلان و روى برگردانيد . و نفر القوم الى الشئ : شتافتند آن قوم بسوى آن چيز . و نيز نفر : چيره شدن بر كسى در نبرد مفاخرت ( و الفعل من نصر ) . يق : نافره فنفره اى غلبه . نفر ( nafr ) و ( nafar ) ا . ع . يوم النفر : روز بازگشت حاجيان از منى . و كذلك يوم النفر . نفر ( nefr ) و ( nafar ) ع . از اتباع است . يق : عفر نفر و عفر نفر . نفر ( nafar ) ا . ع . مردم و گروه مردم از سه تا ده و يا تا هفت . و نفر الرجل : قوم و قبيله مرد . ج : انفار . نفر ( nafar ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كس و فرد فرد از هر جمعيتى و از هر گروهى و از سپاهى . و چاكر و خدمتگار . و يك نفر : يك كس . و چند نفر : چند كس . و در نوشتجات انسان و شتر و دندان را نفر نويسند چنانچه گويند يك نفر آدم و دو نفر شتر و سه نفر دندان . نفر ( nofor ) ع . ج . نفور . نفر ( neffar ) ا . ع . نام دهى از اعمال بابل . نفر ( noffar ) ص . ع . زن ترسيده و هراسناك . و غزال رميده . نفرات ( nafar t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - فرد فرد از هر گروه و از سپاهى . نفراج ( nefr j ) و نفراجة ( nefr jat ) ا . ع . بددل و ترسو و جبان . نفران ( nafar n ) م . ع . نفر نفرا و نفرانا . ر . نفر . نفرة ( nafrat ) ا . ع . قومى كه بكارى پيش روند . و گروهى كه با كسى رمند و فرار كنند . و خويش و نزديكان مرد كه بخشم وى خشمناك شوند . و گروه مردم از سه تا ده . نفرة ( nofrat ) ا . ع . حكم و فرمان . نفرة ( nofrat ) و ( nofarat ) ا . ع . آنچه جهة چشمزخم بر كودك آويزند . نفرت ( nefrat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - فرار و گريز و هزيمت و هول و ترس و هراس و كراهت و ويسه و يارند و تنفر و عدم ميل . و نفرت داشتن : ويسه داشتن . و نفرت كرن : ويسه كردن . نفرج ( nefrej ) و نفرجاء ( nefrej ' ) ا . ع . جبان و ترسو و بد دل . نفرجة ( nafrajat ) م . ع . بسيار سخن گفتن . نفرجة ( nefrejat ) ا . ع . بددل و ترسو و جبان . نفروج ( nafruj ) و ( nofruj ) ا . پ . چوبى كه بدان خمير نان را پهن سازند . نفرى ( nafri ) و ( nefri ) ا . پ . نفرين و بد دعايى . نفرى ( nafari ) ا . پ . مأخوذ از تازى - خدمت و شغل و پيشهء خدمتگارى و نوكرى . و ديو و اهرمن و جن . نفرى ( nafari ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - فرد فرد و يك يك . نفريت ( nefrit ) و نفرية ( nefreyat ) و نفريتة ( nefritat ) ع . از اتباع است . يقال : عفريت نفريت و عفرية نفرية و عفريتة نفريتة . نفريج ( nefrij ) ا . ع . پر حرف ياوهگوى . نفريدن ( nafridan ) ف م . پ . نفرين كردن و دعاى بد كردن و لعنت كردن . و نفرت نمودن و پشوليدن و پسوريدن . نفرين ( nafrin ) و ( nefrin ) ا . پ . دعاى بد و لعنت و بسور و پسور و سنه و غورا و يارند و پشور و پشول . و كراهت و نفرت و دشنام و ملامت و گفتگوى بطور مذمت و استهزا . و يا انگشتان اشاره كردن بسوى روى كسى و يا به پشت سر آن و بد دعايى با بلند كردن دستها را بجانب آسمان . و خوف و ترس و فغان و ناله و زارى . و نفرين كردن و يا نفرين دادن : نفريدن و پسوريدن و بددعايى كردن و لعنت نمودن و پشوليدن و اظهار كراهت كردن و پرهيز نمودن